ARALIKLI PATLAYICI BOZUKLUK

Başkalarına zarar veren saldırganlık ataklarıdır. Kişi saldırganlık dürtüsüne karşı koyamadığı için ciddi saldırı eylemleri veya manen zarar verme eylemlerinde bulunur. Bunlar birbirinden ayrı, birçok eylemdir. Dışa vurulan saldırganlığın derecesi bunu ortaya çıkartan psikososyal stres etkenleriyle orantısız, aşırıdır. Saldırganlık, kişilik bozukluğuna, alkol veya uyuşturucu kullanımına, başka bir ruhsal hastalığa bağlı değildir.

Aralıklı Patlayıcı Bozukluk erkeklerde kadınlara oranla daha fazla görülmektedir. Aralıklı Patlayıcı Bozukluğu olan kişilerle yapılmış olan bir çalışmanın sonuçlarına göre, bu kişilerin tümü de saldırgan davranışların öncesinde saldırganlık dürtüleri hissettiklerini bildirmişlerdir.

KLEPTOMANİ (ZORLANTILI ÇALMA HASTALIĞI)

Kleptomani, ihtiyacı olmadığı, hemen hiç kullanmayacağı halde ve maddi değer elde etmek amacıyla satma düşüncesi olmadan  bir takım nesneleri izinsiz olarak alarak, onlara sahip olma şeklinde ortaya çıkan bir dürtü kontrol bozukluğudur.

Kleptomani hastalarının eylemi “çalma” olarak nitelenebilir ama onlar asla  “hırsız” değildirler.

Kleptomaninin toplum içinde rastlanılma oranı %1’den düşüktür. Kadınlarda daha sık rastlanılmaktadır. Kadınlarda ortalama olarak 30-35; erkeklerde 50-55 yaşlarında daha sık görülmektedir.

Bazı kişilerin, aslında satın alabilecek yeterli maddi birikime sahip olduğu halde izinsizce bir malı aldıkları ve belirli biçimlerde bu davranışı tekrarladıkları gözlenmiştir. Bu davranış daha önceden düşünülmemiş ve planlanmamış olup, aniden gerçekleştirilir. Birinden intikam alma amacı da güdülmemiştir. Üstelik birey, bu davranışın yanlış ve uygunsuz olduğunun da bilincindedir. Kişiler bu davranışı gerçekleştirmek için başkalarından yardım istemezler.

Rahatsızlığın çocukluk yaşlarında başladığı belirlenmiştir. Kişi bu davranışı gerçekleştirmeden önce, yoğun bir gerilim hisseder. Bu davranışın hemen sonrasında ise mutluluk, rahatlama ve büyüklük hissi içine girer.

KOMPULSİF ALIŞVERİŞ YAPMA

Kompulsif alışveriş yapma, gerilimin rahatlaması veya doyumla sonuçlanan karşı konulamaz alışveriş dürtüsüdür. Yapılan çalışmalarda, ABD’de yaygınlığı %1.8-8.1 arasında bulunmuştur. Başlama yaşı 18-30 arasında değişmektedir.Kadınlarda daha sık rastlanılmaktadır. Kıyafet, mücevher, ayakkabı ve makyaj malzemeleri en sık alınan maddelerdir. Alınan eşyalar genelde büyük ve pahalı olmasalar da  miktar olarak çok alındıkları için sorun çıkarırlar.

PİROMANİ

Birçok kez istekli yangın çıkartma eylemidir. Eylem öncesinde gerginlik ve duygusal uyarılma olur. Kişi yangına, bunun yarattığı olaylara ve sonuçlarına ilgi duyar, büyülenir. Yangın çıkarırken veya yangın ardından olup bitenleri gözlerken haz alır, doyum bulur veya rahatlama sağlar.

Yangın çıkarmanın amacı parasal kazanç, sosyopolitik ideolojisini dışa vurma, başka bir suç eylemini gizleme, kızgınlığını gösterme, intikam alma veya başka bir ruhsal hastalığın sonucu değildir.

TRİKOTİLOMANİ

Trikotilomaninin esas klinik özelliği saç, kaş, kirpik koparmadır. Daha az olarak sakal, bıyık ve diğer beden kılları da koparılabilir. Hastaların %75’i saçını, %53’ü kirpiklerini ve %42’si de kaşını koparır.

Beyazlaşmış saçları koparmak daha büyük haz verirken hastaların sadece %28’i koparma esnasında acı duyduklarını ifade etmiştir.

Davranış esnasında haz, doyum ve rahatlama oluşmalıdır. Genellikle ergenlik döneminde başlar. Ergenlik döneminde kadınlarda erkeklerden 5-10 kat fazla görülürken daha sonra erken erişkinlikte kadın ve erkek arasında eşit oranda görülür.