Bipolar bozukluk, kişinin duygu durumunun aşırı yükselmelerden(mani) çöküşlere (depresyon) ve yine yükselmelere dönüştüğü ve çoğu zaman aralarda normal duygudurum dönemlerinin bulunduğu bir bozukluktur.

Manik atak (epizod) sırasında, kişi aşırı mutlu ya da iritabl olurken, depresif atak sırasında son derece üzgün ve umutsuz hisseder. Epizotlar arasında kişinin duygudurumu normal olabilir. Duygudurumdaki bu değişimler ya da 'duygudurum dalgalanmaları' saatler, günler, haftalar ya da aylarca sürebilir. Sağlıklı kişilerdeki normal 'iniş ve çıkışların' tersine, bu duygudurum dalgalanmaları şiddetli ve yasamı tehdit edici olabilir ve normal, sağlıklı işlevselliği engelleyebilir.

Bipolar bozukluk çoğunlukla bir hastalık olarak tanınmamakta ve bu bozukluğu olan kişiler gereksiz yere yıllarca ve hatta onyıllarca ıstırap çekebilmektedir. Oysa doğru tanı, etkili tedavi ve uygun destekle, Bipolar bozukluğu olan pek çok kişi duygudurum dalgalanmalarında denge sağlayabilmekte ve normal, üretken ve tatmin edici yasam sürebilmektedir.

Bipolar Bozukluğun Nedenleri

Bipolar bozukluğun kesin nedeni bilinmemekle birlikte, araştırmacılar bu bozukluğun beyindeki bazı biyokimyasal maddelerdeki bir dengesizliğin sonucu olduğuna inanmaktadırlar.

Bipolar bozukluk ailelerde süregelme eğilimi göstermektedir ve birinci derece akrabalarda bu bozukluğun bulunması halinde risk %25, anne ve babanın her ikisinde birden bulunması halinde risk  % 50-75 ’ lere yükselmektedir.

Görülme Sıklığı

Bipolar bozukluk, nüfusun %1-2'sini etkiler.

Başlangıç Yaşı

Bipolar bozukluk genellikle ergenlik döneminde ya da erişkinlik döneminin başında baslar ve yaşam boyu sorun olmaya devam edebilir. (Erkeklerde ortalama 18, Kadınlarda ortalama 20 yaşında). 60 yaş sonrasında nadiren görülmektedir.

Erkek ve kadınlarda bu bozukluk eşit oranda görülür ve ırk, eğitim, meslek veya gelir düzeyi nedeniyle farklılık göstermez. Genelde ilk atak erkeklerde mani, kadınlarda ise depresyon olarak görülmektedir.

MANİ

Mani belirtileri her bireyde farklı olabilir. Bir Manik dönemin erken evrelerinde, kişiler hipomani adı verilen küçük duygudurum yükselmeleri yaşayabilir ve son derece aktif olmalarına yol açan enerji artışı hissedebilirler.

Ayrıca ‘kendilerini çok iyi hissetme’ duygularıyla dolar (örn.,“En büyük benim” ), fiziksel ve zihinsel verimlilikte artış gösterirler. Buna ek olarak, mani sırasında son derece konuşkan, daha girişken olurlar ve çoğu zaman çok az uykuya gereksinim duyarlar. Hipomanik dönemler kişiye eğlenceli ve verimli geldiğinden, hastalar bazen davranışlarının olağandışı olduğunu fark etmezler. Çoğu zaman bir sorun olduğunu ilk fark eden dostlar, aile ya da iş arkadaşları olur.

Maninin şiddeti arttıkça kişinin muhakemesi bozularak ani dürtüsel kararlar vermelerine ve pervasız davranışlara kapılmalarına yol açar. (örn., aşırı para harcama, gelişigüzel cinsel ilişki veya tehlikeli araba kullanma). Manik dönem sırasında kişi öfkeli, aşırı şüpheci ve hatta saldırgan olabilir.

Mani belirtileri her bireyde farklılıklar gösterebilir. En sık görülen belirtilerden bazıları şunlardır:

• Artmış Enerji
• Yorgunluk hissetmeksizin uyku gereksiniminde azalma.
• Kendi yetenekleri ve güçlerine gerçek dışı inanç; abartılı özgüven.
• Kolayca sinirlenme
• Olağan dışı cinsel dürtü.
• Rahatsızlık verici ya da saldırgan davranış.
• Aşırı para harcama, gereksiz riskler alma, aceleyle büyük kararlar alma.
• Dikkatin kolaylıkla dağılması.
• Basta kokain, alkol ve uyku ilaçları olmak üzere madde kötüye kullanımı.