• Topluluk önünde bir konuşma yapmam gerektiğinde yüzümün kızaracağını hissediyorum
• Başkalarının yanında yemek yerken boğulacakmış gibi oluyorum
• Umumi bir tuvalete gitmeye çekiniyorum
• Başkalarının olduğu bir ortamda yazı yazmam gerektiğinde ellerim terliyor, titriyor
• Tanımadığım veya az tanıdığım birisi bana soru sorduğunda cevap vermeyecekmişim gibi geliyor, çok sıkıntı çekiyorum
• Minibüsle giderken ineceğim durağa yaklaşırken inecek var demekte zorlanıyorum, sanki sesim titriyor
• Bir topluluğa girdiğimde herkesin dönüp bana bakacağını sanarak çok heyecanlanıyorum
• Sosyal toplantılara katılmaktan çok rahatsız oluyorum, katılmamak için kimi zaman bahaneler uydurmak zorunda kalıyorum
• Bazen konuşurken söyleyecek söz bulamıyor, aptalca veya saçma şeyler söyleyeceğimi düşünerek susmayı tercih ediyorum

Yukarıda bulunan veya ona benzeyen cümleler size tanıdık geliyor ve tam da beni anlatıyor diye düşünüyorsanız “sosyal fobi” olarak adlandırılan bir ruhsal rahatsızlığınız var demektir.

Sosyal fobi, giderek daha sık rastlanılmaya başlanılan ve insan yaşamı üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle de önemi giderek artan bir sorun....

Özünde başkaları tarafından gülünç buluma, aşağılanma korkusu olan sosyal fobiyi normal ve sağlıklı olduğunu düşündüğümüz sosyal anksiyete ile karıştırmamak gerekli.

İnsanların bir iş yaparken, herhangi bir davranışta bulunurken, özellikle de birilerinin önünde kendilerini ortaya koymaya çalışırken belli bir heyecan duymaları olağan bir durumdur. Hatta böylesi bir heyecanın ilişkileri motive edici, insanın daha iyiyi yapabilme isteğini arttırıcı olduğundan söz edilebilir. Örneğin; bir topluluk önünde önemli bir konuşma yapacak olan kişinin heyecanı, zaman zaman sosyal fobi düzeyine ulaşsa bile, bu durumu hastalık olarak görmemek ve başarıyı ve performansı arttıran bir fırsat olarak değerlendirmek gerekir.

Sosyal heyecanı sosyal fobiden ayıran en önemli özellik; kişi topluluk önünde bir şeyler yapmaya devam ettikçe, bu konuda deneyim kazandıkça sosyal heyecan azalırken, fobik durumlarda deneyim kazanmanın heyecan üzerinde etkili olmaması, aksine kişilerin bu durumdan şiddetle kaçmaya çalışmalarıdır.

Sosyal fobisi olan kişilerin düşünce yapılarına göz attığımızda bazı ortak özellikler göze çarpar:

• Genellikle kendileri hakkında küçümseyici ifadeler kullanırlar.
• Kendi yaptıklarını değerlendirirken daha çok olumsuz noktalara odaklanırlar.
• Sosyal ortamlardaki başarı ve başarısızlıklarının nedenlerini yanlış algılarlar.
• İnsanlarla ilişkileriyle ilgili anıları genellikle olumsuz yöndedir.
• Kendi becerilerini, özellikle de sosyal konularla ilgili olanları küçümseme eğimindedirler.
• Sıkıntı verici olayların yaşanma sıklıklarını abartırlar, genellikle kötümser bakış açılarına sahiptirler.
• İnsanların kendileri hakkında olumsuz düşünceleri olduğunu sanırlar.
• Hep küçük düşeceklerinden, rezil olacaklarından korkarlar.
• İnsanların kendi heyecanını fark edeceklerini ve bu yüzden onları küçümseyeceğini düşünürler.
• Başkalarının onları incitmemesi için her şeyi kontrol altında tutmaları gerektiğini düşünürler ancak kendi heyecanlarını dahi kontrol edemedikleri için kendilerini hiç beğenmezler.

SOSYAL FOBİ'NİN GÖRÜLME SIKLIĞI

Toplumda % 2-3 oranında görülmektedir. 20 yas öncesi başlamakta olup, daha çok 11-15 yas arasında ilk belirtilerini göstermektedir. Kadınlarda daha çok görülmekte, ancak erkekler daha çok meslek sahibi olduklarından daha çok belirti göstermekte ve daha fazla tedaviye başvurmaktadır.

SOSYAL FOBİ'NİN TEDAVİSİ

Yapılan araştırmalara göre sosyal fobinin sinir sistemindeki dopamin ve serotonin sistemleri ile ilişkili olduğu görülmüştür.

Sosyal Fobi’nin tedavisinde, ilaç ve bilişsel- davranışçı tedavi uygulanır.